การขยายพันธุ์พืชสมุนไพรฯ

1. #การผสมเกสร เป็นการขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ ที่สามารถทำได้ในระยะเริ่มออกดอก โดยการนำเกสรตัวผู้มาผสมกับเกสรตัวเมียแล้วได้เมล็ดพันธุ์สำหรับนำไปปลูกครั้งต่อไป 

2. #การโคลนนิ่ง หรือ #การปักชำ เป็นการขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ และเป็นวิธีที่นิยมมากที่สุด เพราะทำได้ง่าย ประหยัดเวลา และได้ต้นที่มีลักษณะเหมือนต้นแม่ สามารถทำได้ช่วงระยะทำใบและทำได้หลายครั้งไปจนถึง 2-3 สัปดาห์ก่อนการเก็บเกี่ยว

3. #การเพาะเนื่อเยื่อ เป็นการขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เหมาะสำหรับทำในช่วงระยะต้นอ่อนที่ต้องทำในสภาวะปลอดเชื้ออย่างห้องปฏิบัติการ ทำให้ได้ต้นจำนวนมากที่ปราศจากโรคและแมลง

เนื่องจากการโคลนนิ่งเป็นวิธีที่นิยมใช้กันมาก จึงขอหยิบขั้นตอนการขยายพันธุ์แบบวิธีโคลนนิ่งมาให้รู้จักกันครับ

#การโคลนนิ่ง (Cloning) หรือตัดชำ เป็นวิธีการขยายพันธุ์พืชแบบไม่อาศัยเพศ โดยตัดชำกิ่งจากต้นแม่ที่สมบูรณ์ ข้อดีคือทำให้ได้ต้นกล้าที่มีลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนต้นแม่ ได้รูปแบบฟีโนไทป์และจีโนไทป์ที่เหมือนกัน สามารถชำได้ในปริมาณมากและทำได้หลายครั้ง

#ข้อดีของการโคลนนิ่ง

- ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อเมล็ดพันธุ์

- ลดระยะเวลาในการปลูก 

- ลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกับต้นแม่

#ข้อจำกัดของการโคลนนิ่ง

- ความแข็งแรงและทนทานต่อสภาพแวดล้อมต่ำ เนื่องจากต้นกล้าที่ได้จากการตัดชำมีแต่รากแขนง (Secondary root) ไม่มีรากแก้ว (Taproot) เหมือนต้นที่เกิดจากการเพาะเมล็ด

#ขั้นตอนการโคลนนิ่ง

1. #คัดเลือกต้นแม่พันธุ์ โดยเลือกต้นที่มีอายุไม่มากเพราะจะเกิดรากได้เร็วกว่าต้นที่มีอายุมาก เลือกกิ่งที่แข็งแรงและยาวประมาณ 6–10 นิ้ว (15–25 ซม.) หรือมีไม่น้อยกว่า 3 ข้อ (Node)

2. #ตัดกิ่งต้องการ โดยใช้มีดโกนหรือกรรไกรตัดกิ่งที่สะอาด ตัดเฉียงประมาณ 45 องศา (เพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวให้รากงอกและเติบโตได้ดี) 

3. #ตัดกิ่งย่อย ให้เหลือใบคู่หลักด้านบน เพื่อให้ต้นสังเคราะห์แสง ดูดซับน้ำและสารอาหารได้ดี 

4. #จุ่มลงในน้ำยาเร่งรากทันที เพื่อไม่ให้เกิดฟองอากาศในลำต้น

5. #ปักกิ่งชำในวัสดุปลูก ความลึกโดยประมาณ 1 ข้อนิ้ว โดยวัสดุปลูกจะต้องไม่แน่นจนเกินไป

6. #เล็มปลายใบ เพื่อลดการคายน้ำ เพราะถ้าหากมีใบเยอะพืชจะคายน้ำเยอะตาม ส่งผลให้รากเติบโตได้ช้า

7. #รดน้ำแล้วปิดฝากล่อง เพื่อควบคุมอุณหภูมิ (22°C - 24°C) และความชื้น (90% RH) ประมาณ 10 วัน

8. #ให้แสงที่พอเหมาะ โดยเปิดไฟปลูก 18 ชั่วโมง/ปิด 6 ชั่วโมง 

หมายเหตุ​ : การตรวจเช็คต้นชำ และการเปิดช่องระบายฝาครอบ

วันที่ 1-2 = ให้ปิดช่องระบายของฝา

วันที่ 3-5 = ให้เปิดช่อระบาย ถ้าหากวัสดุปลูกแห้งให้รดน้ำหรือเพิ่มความชื้นด้วยสเปรย์ 

วันที่ 6-9 = ปิดช่องระบาย เพื่อคุมอุณหภูมิและความชื้น

วันที่ 10 = เปิดฝาครอบและเช็คราก ถ้ารากยาวทะลุมากกว่า 1-2 นิ้ว แล้วสามารถย้ายกระถางได้เลย